स्वच्छतेचा महायज्ञ. संत गाडगेबाबांच्या जयंतीनिमित्त तळेगावात स्वच्छतादूतांचा कृतज्ञतापूर्वक गौरव
स्वच्छतेचा महायज्ञ. संत गाडगेबाबांच्या जयंतीनिमित्त तळेगावात स्वच्छतादूतांचा कृतज्ञतापूर्वक गौरव
तळेगाव दाभाडे : स्वच्छतेचे आराध्यदैवत संत गाडगे महाराज यांच्या १५० व्या जयंतीनिमित्त तळेगाव दाभाडे नगरपरिषदेने स्वच्छतादूत गौरव हा अभिनव उपक्रम राबवून सामाजिक कृतज्ञतेचा नवा अध्याय लिहिला. नगराध्यक्ष संतोष हरिभाऊ दाभाडे (पाटील) यांच्या संकल्पनेतून साकारलेल्या या उपक्रमाने शहराच्या सामाजिक जाणीवांना स्पर्श करत स्वच्छतेचा विचार केवळ घोषणांपुरता न ठेवता कृतीत उतरवला.
शहर स्वच्छ ठेवण्यासाठी रोज पहाटेपासून रात्रौपर्यंत श्रमांची पराकाष्ठा करणाऱ्या स्वच्छतादूतांप्रती आदरभाव व्यक्त करण्यासाठी नागरिक अक्षरशः घराबाहेर पडले. अनेक प्रभागांत स्वच्छतादूतांचे औक्षण करण्यात आले काही ठिकाणी त्यांच्यावर पुष्पवृष्टी करण्यात आली, तर काही वस्त्यांमध्ये शाल, श्रीफळ व गुलाबपुष्प देत सन्मानसोहळे पार पडले. हे कचरा उचलणारे हात नव्हेत, तर शहर घडवणारे हात आहेत अशा शब्दांत नागरिकांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या. अनपेक्षित सन्मानामुळे स्वच्छतादूतांच्या चेहऱ्यावर उमटलेले समाधान आणि डोळ्यांतील कृतज्ञतेचे अश्रू हा क्षण संस्मरणीय ठरला.
नगरपरिषदेच्या वतीने राबविण्यात आलेली ही कृतज्ञता क्रांती केवळ औपचारिक कार्यक्रम न राहता सामाजिक मानसिकतेत परिवर्तन घडविणारी ठरावी, हा स्पष्ट संदेश यामागे दिसून आला. स्वच्छता ही फक्त प्रशासनाची जबाबदारी नसून प्रत्येक नागरिकाची सामूहिक बांधिलकी आहे, हा मूलमंत्र या उपक्रमातून अधोरेखित करण्यात आला. संत गाडगेबाबांनी जसे स्वच्छतेला सेवा आणि सेवा हीच ईश्वरभक्ती मानली, त्याच विचारांची पुनःप्रत्ययाची अनुभूती या उपक्रमातून नागरिकांना मिळाली.
शहरातील विविध भागांत सकाळपासूनच सन्मान सोहळ्यांची लगबग पाहायला मिळाली. लहानग्यांपासून ज्येष्ठांपर्यंत सर्वांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवला. काही शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांनी स्वच्छतादूतांना अभिवादनपर गीत अर्पण केले, तर स्वयंसेवी संस्थांनी कचरा व्यवस्थापन, ओला-सुक्या कचऱ्याचे वर्गीकरण आणि प्लास्टिकमुक्त उपक्रमांविषयी जनजागृती पत्रके वितरित केली. स्वच्छता हीच सेवा हा मंत्र घोषणांमधून नव्हे, तर कृतीतून साकार होताना दिसला. शहराने अक्षरशः स्वच्छतेचा महायज्ञ अनुभवला.
नगरपरिषदेने दावा केला की, महाराष्ट्रात अशा प्रकारे सर्वसमावेशक पद्धतीने स्वच्छतादूतांचा गौरव करणारा हा पहिलाच उपक्रम आहे. तो राज्यासाठी अनुकरणीय ठरेल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला. एक दिवसाचा सन्मान नव्हे, तर वर्षभराची कृतज्ञता ही संकल्पना पुढे नेण्याचा मानसही यावेळी व्यक्त झाला. कचरा व्यवस्थापनात नागरिकांनी सक्रिय सहभाग नोंदवावा, घराघरांतून कचरा वर्गीकरणाची सवय लावावी आणि स्वच्छतेची साखळी अबाधित ठेवावी, असे आवाहनही करण्यात आले.
या उपक्रमामुळे तळेगाव दाभाडे शहरात सामाजिक बदलाची नवी पहाट उगवत असल्याचे चित्र दिसून आले. स्वच्छतादूत हा शब्द आता केवळ पदनाम न राहता सन्मानाचे प्रतीक बनत आहे. श्रमांना प्रतिष्ठा आणि सेवेला सन्मान देणारी ही परंपरा रुजत असल्याची जाणीव नागरिकांमध्ये दृढ होत आहे. संत गाडगेबाबांच्या स्वच्छता, सेवा आणि समाजप्रबोधनाच्या विचारांना कृतीतून अभिवादन करत शहराने कृतज्ञतेची शिक्कामोर्तब नोंद केली आहे.
स्वच्छतेच्या या संस्कारमोहिमेमुळे तळेगाव दाभाडे आता ‘स्वच्छतेचे संस्कारनगर’ म्हणून नवी ओळख निर्माण करेल, अशी आशादायी भावना व्यक्त होत आहे. संत गाडगेबाबांच्या विचारांचा दीप प्रज्वलित ठेवत सामाजिक सजगतेचा आणि सामूहिक जबाबदारीचा नवा अध्याय सुरू झाल्याचे या उपक्रमाने अधोरेखित केले. स्वच्छतेचा हा महायज्ञ केवळ एका दिवसापुरता न राहता, शहराच्या दैनंदिन संस्कारात सामावेल, अशी अपेक्षा सर्व स्तरांतून व्यक्त होत आहे.
